Personel Seçiminde Mülakat Yöntemleri

Personel Seçiminde Mülakat Yöntemleri

Personel seçiminde adayın özellik ve yeteneklerini analiz etmede kullanılan değişik mülakat yöntemleri vardır.
Bunlar :
Serbest ( Plansız) Mülakat Yöntemleri
Planlı mülakat yöntemi
Karma mülakat yöntemi
Sorun çözmeye yönelik mülakat yöntemi
Yetkinlik Bazlı Mülakat Yöntemi
Diğer Mülakat Yöntemleri

A. Serbest (Plansız) Mülakat Yöntemi
Adayları analiz ederken aranan özellikler, seçim çalışmasını amacını oluşturur. Adaya sorulacak sorular önceden belirlenmez. Görüşme biçimi ve sorular özel bir yapıya bağlı değildir; değerleme aşaması, dostane bir yapı içerisinde o andaki havaya göre yürütülür.
Komisyon, maksatlı olarak soracakları sorularla şunları saptamaya çalışır:
Adayın konuşma biçimi,
Olaylara yaklaşımı,
Kendisini veya fikirlerini savunma biçimi.
Bu yöntem değerlendirilecek olursa;

Bilgilerin geçerliliği çok yüksek değildir.

Adaylara sorulan sorular farklı olacağından, karşılaştırma standart olmayacaktır.

Önemli olan mülakatı yapanın aday hakkındaki kanaatidir. Dolayısıyla, her görüşmecinin adayda biraz kendisini aradığı söylenebilir.
B. Planlı Mülakat Yöntemi
Sorulacak sorular, bir uzman grubu tarafından önceden hazırlanır ve her adaya aynen sorulur. Alınan cevaplar, bir mülakat formuna kaydedilir. Daha sonra, verilen cevaplar ayrı ayrı incelenerek değerleme yapılır.
Bu yöntem değerlendirilecek olursa;
Bilgilerin geçerliliği yüksektir.
Adaylar arası karşılaştırma daha objektif olur.
Sorular standart olduğundan, adayların özel ve yaratıcı yönleri analiz edilemeyebilir.
Adayların bekleyen adaylarla teması olacağından alınan cevaplar benzer olmaya başlar.
Değerleme daha mekanik, objektif ve karşılaştırmaya müsaittir.
C. Karma Mülakat Yöntemi
Planlı ve Plansız mülakat birlikte uygulanır. Önceden hazırlanan sorular sorulur ve gerekli görülürse, ilave sorularla plansız mülakat uygulanır.
Bu yöntem değerlendirilecek olursa;
Böylelikle adaylar hakkında daha geniş bilgi elde edilir.
Adaylar hakkında daha fazla bilgi edinilir.
Ancak, ilave sorulan soruların baskın çıkarak önceden belirlenen sorulara verilen cevapları ikinci plana itmemesine dikkat edilmelidir.
Mülakatı yönete ve yönlendiren kişilerin eğitimli olması doğru değerleme için gereklidir..
D. Sorun Çözmeye Yönelik Mülakat Yöntemi
Adaylara sorun çözdürme esasına dayanır. Adaylara, alanlarına ilişkin bir sorun verilir ve bu konudaki görüşleri alınır. Çoğu zaman bu sorunlar ‘’ Siz olsanız ne yaparsınız? ‘’ şeklinde varsayımlıdır. Adayların verdikleri cevaplar ile çözüm yaklaşımları birlikte değerlendirilir.
Adayın yaklaşımı ve çözümün tutarlılığına göre şunlar değerlendirilir:
Bilgisi,
Sorun karşısındaki davranışı,
Fikrini savunuşu.
Bu yöntem değerlendirilecek olursa;
Adaylar dar açıdan değerlendirilir.
Adaylara verilecek soruların saptanması zordur.
Kişinin her konuya ilgi duyması beklenemez.
Verilen sorunlarla ileride karşılaşabileceği konuların uyumlu olması en doğrusudur.
E. Bireysel veya Grup Mülakat Yöntemi
Birden fazla görüşmeci ve birden fazla aday bulunması söz konusudur. Dostça ve rahat bir ortam yaratılır. Sorun çözmeye yönelik mülakatla birlikte uygulanabilir. (Sorunun ortaklaşa çözümü)
Adayların; liderlik özelliği, fikir savunma ve fikir geliştirme yönleri, sorun çözme yaklaşımları ( bireysel veya grup), benzer özellikleri analiz edilebilir.
Bu yöntem değerlendirilecek olursa;
Değerlemenin gruplara göre standart hale getirilmesi zordur.
Güncel ve aynı özellikleri ölçebilecek sorunları bulunması zordur.

F. Yetkinlik Bazlı Mülakat Yöntemi

Bu mülakat çeşidi, adayın geçmiş iş tecrübeleri ya da farklı problemler karşısında göstermiş olduğu davranış biçimlerinden yola çıkarak yetkinliklerini ve pozisyona uygunluğunu saptamayı amaçlar ve geleneksel mülakatlara oranla adayın kişiliği ve iş yapış biçimleri hakkında daha fazla bilgi elde etmeyi sağlar.

Yetkinlik bazlı mülakatlarda yöneltilebilecek sorular pozisyona göre değişiklik gösterir. Ancak mülakat öncesi sorulabilecek soruları gözden geçirerek hazırlanmak mülakatın daha başarılı geçmesini saplayacaktır. Soruları cevaplarken unutulmaması gereken nokta mutlaka somut, yaşanmış olaylardan örnekler verilmesi gerektiğidir.
G. Diğer Mülakat Yöntemleri
Baskıya Dayalı Mülakat: Kısa zamanda çok soru sorulması ve ani cevap alınması metoduyla uygulanmaktadır. Bu yöntemde zorlamaya karşı tepki ölçülür.
Genelde koruma, güvenlik ve danışmada çalışacak elemanların mülakatında uygulanmaktadır.
Yoğunlaştırılmış Mülakat: Adayın yapısal özellikleri derinlemesine analiz edilmektedir. Şu gibi sorular göz önünde bulundurulmakta ve bu sorulara cevap aranmaktadır:
Neden yaptığı işi yapıyor?
Neden sahip olduğu eğitimi aldı?
Neden bu işe başvurdu?
Neden bu hobilere sahip?